MEĐUNARODNE VEZE SMEITS-a

Međunarodne veze SMEITS-a počinju da se ostvaruju u vreme preimenovanja DMEITS-a u SMEITS – početkom 1960-ih godina. To je bilo vreme kada je Jugoslavija odnosno Srbija bila zemlja mnogo većih mogućnosti pre svega u pogledu političkih sloboda, a posebno životnog standarda, od onih koje su imale susedne zemlje istočnog bloka – Mađarska, Čehoslovačka, Poljska i druge. Prve ugovore o međunarodnoj saradnji SMEITS je sklopio 1962. godine sa mađarskim ETE-om (Društvom mašinskih inženjera i tehničara Mađarske) i 1963. sa Poljskim savezom inženjera i tehničara. Zanimljivo je da su inicijative za saradnju formalno potekle od predstavnika inženjersko-tehničarskih organizacija ove dve zemlje, najavom dolaska njihovih zvaničnih delegacija u Beograd.

Ugovori o saradnji SMEITS-a sa mađarskom i poljskom organizacijom predviđali su: redovne grupne posete stručnjaka jedne zemlje i njihovo učešće u radu stručnih skupova druge zemlje; uzajamne posete zvaničnih predstavnika nacionalnih saveza svake godine – u Beogradu, Budimpešti i Varšavi; razmenu publikacija; razmenu stručnih članaka i knjiga; stručne posete velikim industrijskim kolektivima u sve tri zemlje; gostovanje eksperata jedne zemlje na simpozijumima i seminarima odnosno predavanjima u drugoj zemlji; itd.

Tokom 1960-ih godina, veze SMEITS-a sa organizacijama i kolektivima u Mađarskoj i Poljskoj bile su redovne i sve bolje, da bi početkom 1970-ih i kasnije one slabile, ali se nikada nisu prekidale. A slabile su uporedo sa demokratizacijom društva u zemljama istočnog bloka, sa njihovim otvaranjem prema svetu i širenjem kontakata sa zemljama van «gvozdene zavese».

Međutim, već početkom 1970-ih, novoosnovano Društvo za KGH Srbije, u okviru SMEITS-a, u svoj program odmah unosi kontakte sa zemljama razvijenog sveta, u cilju unapređenja termotehničke struke, koja po svojoj prirodi obuhvata mnoge discipline mašinstva. Od 1972. Društvo, na svojim redovnim decembarskim kongresima o grejanju, hlađenju i klimatizaciji ima desetine učesnika i autora iz zapadnih zemalja od kojih je imalo šta da se čuje i nauči: iz SAD, Nemačke, Francuske, Velike Britanije i dr.

Predstavnici Društva za KGH – koje je od osnivanja do danas organski deo SMEITS-a – u prvoj polovini 1970-ih ozvaničili su redovnost stručnih kontakata naše organizacije sa kolegijalnim organizacijama u Evropi i SAD, ugovorima o saradnji ili pristupanjem u članstvo međunarodnih organizacija. SMEITS postaje redovni član Evropske federacije nacionalnih društava za KGH (REHVA), zatim pridružni član Američkog društva inženjera za grejanje, hlađenje i klimatizaciju (ASHRAE), pa Međunarodnog instituta za hlađenje (IIR), međunarodne organizacije sa sedištem u Parizu (u čijem je osnivanju, 1908. godine, učestvovala i srpska delegacija!) i dr.

U vreme 140. godišnjice inženjerskih organizacija u Srbiji, SMEITS svoje međunarodne veze može rezimirati ovako: 

• Desetine zvaničnih poseta predstavnika kolegijalnih organizacija iz  niza zemalja Beogradu i uzvratnih poseta evropskim i vanevropskim organizacijama u periodu od 1960-ih do danas.
   
• Krajem 1977. SMEITS je organizovao u zajednici sa Međunarodnim institutom za hlađenje svetski skup o hlađenju i klimatizaciji, u Beogradu.
   
• U 1989. godini, Društvo za KGH Srbije, u zajednici sa Društvom inženjera i tehničara Bosne i Hercegovine organizovalo je svetski kongres o termotehnici – CLIMA 2000, u Sarajevu.
   
• Od 1972. do 2007. predstavnici SMEITS-a su zvanično birani u upravne organe i naučno-stručne odbore i komisije mnogih evropskih i američkih organizacija (predsednik Društva za KGH Srbije, prof. dr. Branislav Todorović je u višegodišnjim mandatima obavljao dužnost predsednika REHVA-e, zvaničnog predstavnika Srbije u međuvladinom institutu IIR, člana UO američke asocijacije ASHRAE, koja broji preko 60.000 članova na svim kontinetima itd.).
   
• Naučno-stručni časopisi «KGH» i «Procesna tehnika» (ovaj drug do 2005) imaju redovnu razmenu publikacija sa 14 časopisa u isto toliko zemalja sveta; na njihovim stranama, u svakom broju, najmanje trećina autora naučnih i stručnih članaka jesu poznata imena u nauci i struci u Evropi, Aziji, Americi.
   
• Najaktivnije organizacije članice SMEITS-a čine takođe sve što mogu da ostvare redovnu saradnju sa inostranim asocijacijama koje imaju dužu tradiciju u razvoju mašinske i elektrotehničke struke. Veoma aktivno i odlično organizovano Srpsko društvo za osvetljenje (DOS), član SMEITS-a, već dugi niz godina ima zapaženo mesto u Međunarodnoj komisiji za osvetljenje (CIE). Pored te plodne i kontinuirane saradnje, DOS najmanje jednom godišnje održava višednevne stručne susrete sa kolegijalnim evropskim društvima za tehniku osvetljenja. U tim susretima učestvuje više desetina specijalista iz domaćih kolektiva.
   
• SMEITS i Društvo za KGH dobili su brojne medalje, diplome, zahvalnice, prigodna priznanja od kolegijalnih organizacija u Poljskoj, Mađarskoj, Š vedskoj, SAD, Nemačkoj, Francuskoj itd. Ta priznanja je dobila organizacija, ali i pojedini njeni članovi kada su nastupili u ime naše organizacije.

Na kraju ovog kratkog prikaza stručnih veza članova SMEITS-a sa mašinskim i elektrotehničkim stručnjacima van naših granica, reći ćemo da je upućenost naših kolega na dostignuća i naučno-tehnička unapređenja u granicama naše zemlje kao i van tih granica sve veća i sve plodnija. Svet nauke i tehnike sve manje priznaje državne, jezičke i ideološke granice i mi mu se sve brže približavamo, koristeći svaku mogućnost za upoznavanje rezultata koji vode napretku i za ovladavanje veštinama koje taj napredak uslovljava.